دوبینی بعد از ضربه به صورت؛ علت چیست و چگونه درمان میشود؟
دوبینی بعد از ضربه به صورت یکی از علائمی است که نباید آن را نادیده گرفت. ضربه به صورت، اطراف چشم یا کاسه چشم میتواند باعث آسیب به استخوانهای اربیت، عضلات حرکتی چشم یا اعصاب کنترلکننده حرکات چشم شود. در برخی موارد، دوبینی به دلیل تورم ایجاد میشود و با کاهش التهاب بهتر میشود. اما گاهی دوبینی میتواند نشانه شکستگی کاسه چشم و گیر افتادن عضله چشم باشد.
به همین دلیل، اگر بعد از تصادف، زمین خوردن، برخورد با جسم سخت یا هر نوع ضربه به صورت دچار دوبینی شدهاید، بهتر است در اولین فرصت توسط چشمپزشک یا جراح متخصص آسیبهای اربیت و صورت معاینه شوید.
دوبینی بعد از ضربه به صورت نشانه چیست؟
دوبینی یا Diplopia به حالتی گفته میشود که فرد یک جسم را به صورت دو تصویر میبیند. این مشکل ممکن است فقط هنگام نگاه کردن به بالا، پایین یا طرفین ایجاد شود یا در تمام جهات نگاه وجود داشته باشد.
یکی از علتهای مهم دوبینی پس از ضربه، شکستگی کاسه چشم است. شکستگی کف یا دیواره داخلی اربیت ممکن است باعث تورم، آسیب عضلات چشم یا گیر افتادن بافتهای اطراف آن شود. در نتیجه حرکت دو چشم هماهنگ نباشد و فرد دچار دوبینی شود.
مهمترین علتهای دوبینی بعد از ضربه به صورت
دوبینی پس از آسیب صورت همیشه به معنی شکستگی اربیت نیست. علت میتواند یکی از موارد زیر باشد:
۱. شکستگی کاسه چشم
ضربه شدید میتواند باعث شکستگی استخوانهای اطراف چشم شود. شکستگی کف اربیت یا شکستگی دیواره داخلی کاسه چشم از آسیبهایی هستند که ممکن است با دوبینی همراه باشند.
در شکستگی کف اربیت، محدود شدن حرکت چشم بهخصوص هنگام نگاه کردن به بالا یا پایین میتواند باعث ایجاد دوبینی شود.
۲. گیر افتادن عضله چشم
گاهی در اثر شکستگی، عضله یا بافت نرم اطراف چشم در محل شکستگی گرفتار میشود. این اتفاق میتواند حرکت طبیعی چشم را محدود کند.
گیر افتادن عضله چشم اهمیت زیادی دارد و در بعضی شرایط به درمان فوری نیاز دارد. دوبینی شدید همراه با درد هنگام حرکت چشم، محدودیت قابل توجه حرکت چشم یا تهوع و استفراغ میتواند از علائم هشداردهنده باشد.
۳. تورم و التهاب اطراف چشم
بعد از ضربه، تورم بافتهای اطراف چشم میتواند موقتاً حرکت طبیعی چشم را مختل کند. در چنین شرایطی ممکن است با کاهش تورم، دوبینی نیز کمتر شود.
به همین دلیل، همه افرادی که بعد از ضربه دچار دوبینی میشوند الزاماً به جراحی نیاز ندارند. پزشک با توجه به معاینه، شدت علائم و نتیجه تصویربرداری درباره روش درمان تصمیم میگیرد.
۴. آسیب به اعصاب حرکتی چشم
حرکت طبیعی چشم به عملکرد چند عصب و عضله وابسته است. ضربه به سر و صورت میتواند به اعصاب حرکتی چشم آسیب بزند و باعث عدم هماهنگی حرکات دو چشم شود.
در این حالت، ممکن است فرد هنگام نگاه کردن در یک جهت خاص بیشتر دچار دوبینی شود.
۵. آسیبهای خود چشم
گاهی ضربه علاوه بر استخوانهای صورت، خود چشم را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. آسیبهای چشمی پس از ضربه میتوانند با تاری دید، درد، دوبینی یا کاهش بینایی همراه باشند.
دوبینی بعد از ضربه به صورت همراه با چه علائمی خطرناک است؟
اگر دوبینی بعد از ضربه با علائم زیر همراه باشد، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است:
- کاهش یا از دست رفتن بینایی
- درد شدید چشم
- ناتوانی در حرکت دادن چشم
- دوبینی شدید و ناگهانی
- بیرونزدگی چشم
- تورم شدید اطراف چشم
- خونریزی داخل یا اطراف چشم
- تهوع و استفراغ همراه با درد هنگام حرکت چشم
- بیحسی گونه یا لب بالا
- سردرد شدید یا علائم عصبی
- تغییر اندازه یا واکنش غیرطبیعی مردمک
کاهش بینایی پس از ضربه میتواند نشانه آسیب جدیتر مانند آسیب عصب بینایی باشد و باید سریع بررسی شود.
آیا دوبینی بعد از ضربه به صورت خودبهخود خوب میشود؟
در بعضی افراد، دوبینی موقت است و به دلیل تورم و التهاب ایجاد میشود. با کاهش تورم، هماهنگی حرکات چشم ممکن است بهتر شود.
با این حال، نمیتوان بدون معاینه مشخص کرد که دوبینی موقتی است یا ناشی از شکستگی و گیر افتادن عضله. در شکستگیهای اربیت، دوبینی ممکن است با گذشت زمان بهتر شود، اما اگر باقی بماند یا فعالیتهای روزمره فرد را مختل کند، ممکن است درمان جراحی مورد نیاز باشد.
بنابراین بهتر است منتظر نمانید تا دوبینی خودبهخود برطرف شود؛ بهخصوص اگر ضربه شدید بوده یا علائم دیگری مانند محدودیت حرکت چشم دارید.
تشخیص علت دوبینی بعد از ضربه چگونه انجام میشود؟
پزشک ابتدا وضعیت چشم و صورت را بررسی میکند. این معاینه میتواند شامل بررسی موارد زیر باشد:
- میزان بینایی
- حرکات چشم
- وضعیت مردمکها
- موقعیت کره چشم
- فشار داخل چشم در صورت مناسب بودن شرایط
- وجود بیحسی صورت
- وجود تورم یا خونریزی
- بررسی عصب بینایی
- بررسی علائم شکستگی استخوانهای اطراف چشم
در صورت شک به شکستگی اربیت، سیتی اسکن (CT Scan) یکی از مهمترین روشهای تصویربرداری است. سیتی اسکن میتواند محل و اندازه شکستگی و درگیری ساختارهای اطراف چشم را مشخص کند.
آیا برای دوبینی بعد از ضربه سیتی اسکن لازم است؟
در صورت وجود علائم مشکوک به شکستگی کاسه چشم، پزشک ممکن است سیتی اسکن نازکبرش از اربیت و استخوانهای صورت درخواست کند.
این تصویربرداری به تشخیص شکستگی، بررسی ساختارهای استخوانی و ارزیابی وضعیت عضلات و بافتهای اطراف چشم کمک میکند.
درمان دوبینی بعد از ضربه به صورت چیست؟
درمان به علت اصلی دوبینی بستگی دارد. بنابراین نمیتوان برای همه بیماران یک روش درمانی مشخص در نظر گرفت.
در موارد خفیف، اگر دوبینی ناشی از تورم باشد و شکستگی یا گیر افتادن عضله وجود نداشته باشد، پزشک ممکن است بیمار را تحت نظر بگیرد تا التهاب کاهش پیدا کند.
اما در صورت وجود شکستگی قابل توجه، گیر افتادن عضله، تغییر موقعیت چشم یا دوبینی ماندگار، ممکن است جراحی شکستگی کاسه چشم توصیه شود. تصمیم برای جراحی بر اساس معاینه بالینی، شدت علائم و نتایج تصویربرداری گرفته میشود.
جراحی شکستگی کاسه چشم چه زمانی لازم است؟
همه شکستگیهای اربیت نیاز به جراحی ندارند. با این حال، در شرایطی مانند دوبینی پایدار، گیر افتادن عضلات چشم، محدودیت شدید حرکات چشم یا فرورفتگی قابل توجه چشم ممکن است جراحی مطرح شود.
در مواردی که گیر افتادن شدید عضله وجود دارد، درمان سریع اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بعد از ضربه به صورت چه کارهایی نباید انجام داد؟
اگر احتمال شکستگی کاسه چشم وجود دارد، از فین کردن و تخلیه شدید بینی خودداری کنید. وجود ارتباط بین سینوسها و اربیت در بعضی شکستگیها میتواند باعث ورود هوا به بافتهای اطراف چشم و افزایش تورم شود.
همچنین مصرف خودسرانه دارو یا به تأخیر انداختن معاینه پزشکی به دلیل امید به برطرف شدن دوبینی توصیه نمیشود.
دوبینی بعد از ضربه به صورت چقدر طول میکشد؟
مدت زمان باقی ماندن دوبینی به علت آن بستگی دارد. اگر علت اصلی تورم و التهاب باشد، با کاهش تورم ممکن است وضعیت بهتر شود.
اما اگر شکستگی اربیت، آسیب عضله یا آسیب عصبی وجود داشته باشد، روند بهبود میتواند طولانیتر باشد و گاهی نیاز به درمان تخصصی پیدا میکند.
به همین دلیل، مدت زمان دوبینی به تنهایی معیار مناسبی برای تشخیص شدت آسیب نیست و معاینه تخصصی اهمیت بیشتری دارد.
آیا دوبینی بعد از ضربه همیشه به معنی شکستگی کاسه چشم است؟
خیر. دوبینی میتواند در اثر تورم، آسیب عضلات، آسیب اعصاب حرکتی چشم یا صدمات خود چشم ایجاد شود. با این حال، وجود دوبینی بعد از ضربه به صورت یکی از علائمی است که میتواند احتمال آسیب اربیت را مطرح کند.
اگر دوبینی با درد یا محدودیت حرکت چشم همراه باشد، احتمال درگیری ساختارهای اربیت بیشتر میشود و بررسی پزشکی اهمیت ویژهای دارد.
جمعبندی
دوبینی بعد از ضربه به صورت میتواند موقت و ناشی از تورم باشد، اما گاهی نشانه شکستگی کاسه چشم، آسیب عضلات یا اعصاب حرکتی چشم است. تشخیص علت دقیق دوبینی با معاینه چشم و در صورت نیاز تصویربرداری مانند CT انجام میشود.
اگر پس از ضربه به صورت دچار دوبینی، محدودیت حرکت چشم، درد شدید، کاهش بینایی یا تورم قابل توجه شدهاید، مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازید. تشخیص و درمان بهموقع آسیبهای اربیت میتواند از باقی ماندن مشکلات بینایی و حرکتی چشم جلوگیری کند.
سوالات متداول درباره دوبینی بعد از ضربه به صورت
آیا دوبینی بعد از ضربه به صورت طبیعی است؟
دوبینی میتواند بعد از ضربه ایجاد شود، اما نباید آن را بدون بررسی پزشکی طبیعی تلقی کرد. این علامت ممکن است در اثر تورم ایجاد شود یا با شکستگی کاسه چشم و آسیب عضلات ارتباط داشته باشد.
آیا دوبینی بعد از ضربه به صورت نیاز به جراحی دارد؟
خیر، همه موارد دوبینی نیاز به جراحی ندارند. اگر دوبینی به دلیل تورم باشد، ممکن است با کاهش التهاب بهتر شود. در مقابل، شکستگی همراه با گیر افتادن عضله یا دوبینی پایدار ممکن است به جراحی نیاز داشته باشد.
برای تشخیص شکستگی کاسه چشم چه تصویربرداری لازم است؟
در صورت شک به شکستگی اربیت، CT اسکن نازکبرش از اربیت و استخوانهای صورت از روشهای اصلی تشخیص است.
آیا دوبینی بعد از شکستگی کاسه چشم برطرف میشود؟
در بسیاری از موارد، دوبینی با کاهش تورم بهتر میشود. با این حال، اگر شکستگی باعث گیر افتادن عضله یا اختلال پایدار در حرکات چشم شده باشد، ممکن است نیاز به درمان تخصصی وجود داشته باشد.
چه زمانی دوبینی بعد از ضربه اورژانسی است؟
اگر دوبینی با کاهش بینایی، درد شدید، محدودیت شدید حرکت چشم، بیرونزدگی چشم، تهوع و استفراغ یا علائم عصبی همراه باشد، ارزیابی فوری پزشکی ضروری است.
اگر پس از ضربه به صورت دچار تورم، کبودی، درد، دوبینی یا تغییر وضعیت چشم شدهاید، بهتر است با علائم شکستگی کاسه چشم و نشانههایی که نیاز به بررسی تخصصی دارند آشنا شوید.
