آیا شکستگی فک باعث کج شدن صورت میشود؟
شکستگی فک یکی از آسیبهای جدی ناحیه صورت محسوب میشود که میتواند علاوه بر درد و اختلال در جویدن و صحبت کردن، ظاهر فرد را نیز تحت تأثیر قرار دهد. بسیاری از افرادی که دچار شکستگی فک میشوند این سؤال را مطرح میکنند که آیا شکستگی فک باعث کج شدن صورت میشود؟ پاسخ این سؤال به عوامل مختلفی از جمله شدت شکستگی، محل آسیب، زمان مراجعه به پزشک و کیفیت درمان بستگی دارد.
در بسیاری از موارد اگر شکستگی فک به موقع تشخیص داده و درمان شود، احتمال ایجاد تغییر دائمی در فرم صورت بسیار کم خواهد بود. اما در صورت عدم درمان مناسب یا جوش خوردن نادرست استخوانها، امکان ایجاد عدم تقارن و کج شدن صورت وجود دارد. در این مقاله به طور کامل این موضوع را بررسی میکنیم.
شکستگی فک چیست؟
فک از مهمترین استخوانهای صورت است که در جویدن، صحبت کردن و حفظ تقارن چهره نقش اساسی دارد. شکستگی فک زمانی رخ میدهد که نیروی شدیدی به استخوانهای فک وارد شود و باعث ترک یا جابهجایی استخوان گردد.
شایعترین علل شکستگی فک عبارتاند از:
- تصادفات رانندگی
- سقوط از ارتفاع
- ضربههای ورزشی
- درگیریهای فیزیکی
- حوادث شغلی
شدت آسیب میتواند از یک ترک کوچک تا شکستگیهای چند تکه و پیچیده متغیر باشد.
آیا شکستگی فک میتواند باعث کج شدن صورت شود؟
بله، شکستگی فک در برخی شرایط میتواند باعث کج شدن صورت شود. در واقع زمانی که استخوانهای شکسته از محل طبیعی خود جابهجا شوند یا به درستی ترمیم نشوند، تقارن صورت تحت تأثیر قرار میگیرد.
کج شدن صورت ممکن است بلافاصله پس از حادثه مشاهده شود یا پس از جوش خوردن نامناسب استخوانها به تدریج ایجاد گردد. میزان تغییر شکل به شدت آسیب و کیفیت درمان بستگی دارد.
با این حال باید توجه داشت که هر شکستگی فکی الزاماً باعث کج شدن صورت نمیشود. بسیاری از بیماران پس از درمان اصولی هیچگونه تغییر دائمی در ظاهر خود تجربه نمیکنند.
دلایل کج شدن صورت پس از شکستگی فک
۱٫ جابهجایی قطعات استخوانی
یکی از مهمترین دلایل عدم تقارن صورت، جابهجایی استخوانهای شکسته است. هنگامی که قطعات استخوانی از محل طبیعی خود خارج شوند، ساختار صورت نیز تغییر پیدا میکند.
۲٫ جوش خوردن نامناسب استخوان
اگر شکستگی به درستی درمان نشود، استخوانها ممکن است در موقعیت اشتباه جوش بخورند. این وضعیت که به آن Malunion گفته میشود، میتواند باعث کج شدن فک و صورت شود.
۳٫ تورم شدید بافتهای صورت
در روزهای ابتدایی پس از آسیب، تورم گسترده میتواند ظاهری شبیه کج شدن صورت ایجاد کند. این تغییر معمولاً موقتی بوده و پس از کاهش التهاب برطرف میشود.
۴٫ آسیب به مفصل فک
شکستگیهایی که مفصل گیجگاهی-فکی را درگیر میکنند ممکن است باعث انحراف حرکت فک و تغییر تقارن صورت شوند.
۵٫ تحلیل استخوان یا عفونت
در موارد نادر، عفونت یا تحلیل استخوان پس از شکستگی میتواند منجر به تغییر شکل دائمی استخوان فک گردد.
علائمی که نشان میدهند شکستگی فک باعث تغییر فرم صورت شده است
- کج شدن چانه به یک سمت
- عدم تقارن گونهها
- تغییر در فرم لبها
- انحراف خط وسط دندانها
- مشکل در بسته شدن دهان
- نامرتب شدن نحوه قرارگیری دندانها روی هم
- درد هنگام باز و بسته کردن دهان
- صدای غیرطبیعی مفصل فک
در صورت مشاهده این علائم باید هرچه سریعتر توسط جراح فک و صورت معاینه شوید.
شکستگی فک بالا بیشتر باعث کج شدن صورت میشود یا فک پایین؟
هر دو نوع شکستگی میتوانند موجب عدم تقارن صورت شوند اما الگوی تغییر شکل متفاوت است.
در شکستگی فک بالا معمولاً بخش میانی صورت شامل بینی، گونهها و اطراف چشمها تحت تأثیر قرار میگیرد. در نتیجه احتمال ایجاد عدم تقارن گستردهتر وجود دارد.
و در شکستگی فک پایین، بیشتر چانه و خط فک دچار تغییر میشوند و انحراف چانه یکی از شایعترین نشانهها محسوب میشود.
به طور کلی شدت جابهجایی استخوان مهمتر از محل شکستگی است.
چگونه از کج شدن صورت پس از شکستگی فک جلوگیری کنیم؟
تشخیص سریع
هرچه درمان زودتر آغاز شود، احتمال جوش خوردن صحیح استخوان بیشتر خواهد بود.
تصویربرداری دقیق
استفاده از سیتی اسکن و رادیوگرافی به پزشک کمک میکند محل دقیق شکستگی را شناسایی کند.
فیکس کردن صحیح استخوانها
در بسیاری از موارد از پیچ و پلاکهای تیتانیومی برای تثبیت قطعات استخوانی استفاده میشود.
رعایت دستورات پزشک
رژیم غذایی نرم، مصرف داروها و مراجعه منظم برای پیگیری درمان اهمیت زیادی دارد.
پرهیز از ضربه مجدد
تا زمان جوش خوردن کامل استخوان باید از فعالیتهایی که خطر آسیب مجدد دارند خودداری کرد.
درمان کج شدن صورت ناشی از شکستگی فک
در صورتی که صورت پس از شکستگی دچار عدم تقارن شده باشد، روش درمان به علت اصلی بستگی دارد.
درمان دارویی و کنترل التهاب
اگر علت تغییر ظاهر تنها تورم باشد، داروهای ضدالتهاب و استراحت میتوانند مشکل را برطرف کنند.
جراحی ترمیمی
در مواردی که استخوانها به شکل نامناسب جوش خوردهاند، جراحی اصلاحی ممکن است ضروری باشد.
ارتودنسی
گاهی اوقات به هم خوردن نظم دندانها با درمان ارتودنسی قابل اصلاح است.
بازسازی استخوان
در شکستگیهای شدید ممکن است از پیوند استخوان یا تکنیکهای بازسازی فک استفاده شود.
آیا کج شدن صورت پس از شکستگی فک دائمی است؟
خیر، در بسیاری از موارد این مشکل دائمی نیست. اگر علت اصلی تورم یا التهاب باشد، پس از چند هفته ظاهر صورت به حالت طبیعی بازمیگردد.
حتی در مواردی که استخوانها دچار جابهجایی شدهاند، درمان مناسب میتواند تا حد زیادی تقارن صورت را بازگرداند. تنها در مواردی که آسیب بسیار شدید بوده یا درمان با تأخیر انجام شده است، احتمال باقی ماندن تغییرات دائمی افزایش مییابد.
مدت زمان بهبودی شکستگی فک
بهبودی اولیه شکستگی فک معمولاً بین ۶ تا ۸ هفته زمان میبرد. با این حال ترمیم کامل استخوان و بازگشت عملکرد طبیعی فک ممکن است چند ماه طول بکشد.
در این مدت رعایت رژیم غذایی مناسب، پرهیز از فشار به فک و مراجعه منظم به پزشک اهمیت زیادی دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر پس از ضربه به صورت هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، مراجعه فوری به جراح فک و صورت ضروری است:
- درد شدید فک
- کج شدن ناگهانی صورت
- عدم توانایی در جویدن
- لق شدن دندانها
- بیحسی لب یا چانه
- خونریزی دهان
- اختلال در باز و بسته کردن دهان
نتیجهگیری
شکستگی فک میتواند در برخی شرایط باعث کج شدن صورت و ایجاد عدم تقارن چهره شود، اما این اتفاق همیشه رخ نمیدهد. شدت شکستگی، میزان جابهجایی استخوان، سرعت مراجعه به پزشک و کیفیت درمان از مهمترین عوامل تعیینکننده هستند. تشخیص زودهنگام و درمان اصولی توسط جراح فک و صورت نقش بسیار مهمی در جلوگیری از تغییر دائمی ظاهر صورت دارد.
اگر پس از آسیب به فک متوجه تغییر در فرم صورت، اختلال در جویدن یا انحراف فک شدید، بهتر است هرچه سریعتر به متخصص مراجعه کنید تا از بروز عوارض طولانیمدت جلوگیری شود.
