دیه شکستگی گونه | میزان دیه استخوان گونه در قانون مجازات اسلامی
دیه شکستگی گونه یکی از موضوعات مهم در دعاوی کیفری و حقوقی مرتبط با صدمات جسمی است که در بسیاری از پروندههای نزاع، تصادف، ضرب و جرح عمدی یا غیرعمدی مطرح میشود. استخوان گونه به دلیل نقش مهمی که در زیبایی چهره، عملکرد جویدن و ساختار صورت دارد، در صورت شکستگی میتواند مشمول دیه قابل توجهی شود. در این مقاله بهطور کامل به بررسی دیه شکستگی استخوان گونه، میزان آن در سال جاری، شرایط افزایش یا کاهش دیه، نظر پزشکی قانونی و مواد قانونی مرتبط میپردازیم.
استخوان گونه چیست و چه اهمیتی دارد؟
استخوان گونه که در اصطلاح پزشکی «استخوان زیگوماتیک» نامیده میشود، یکی از استخوانهای اصلی صورت است که در برجستگی گونه و شکل ظاهری چهره نقش مهمی ایفا میکند. این استخوان علاوه بر زیبایی ظاهری، در محافظت از چشمها و سینوسها نیز مؤثر است. هرگونه شکستگی یا آسیب به استخوان گونه میتواند موجب تغییر فرم صورت، اختلال در بینایی، درد شدید و حتی مشکلات دائمی شود.
تعریف دیه شکستگی گونه در قانون
بر اساس قانون مجازات اسلامی، هرگونه آسیب به اعضای بدن انسان که منجر به شکستگی، ترکخوردگی یا تغییر شکل شود، مشمول دیه یا ارش خواهد بود. دیه شکستگی گونه زمانی مطرح میشود که استخوان گونه دچار شکستگی کامل یا ناقص شده باشد و این موضوع توسط پزشکی قانونی تأیید گردد.
میزان دیه شکستگی استخوان گونه
طبق قانون مجازات اسلامی، استخوانهای صورت از جمله استخوان گونه، جزو استخوانهایی محسوب میشوند که شکستگی آنها دیه مشخص دارد. میزان دیه شکستگی استخوان گونه به شرح زیر است:
- دیه شکستگی کامل استخوان گونه که منجر به تغییر شکل شود: یک پنجم دیه کامل
- دیه شکستگی استخوان گونه بدون تغییر شکل ظاهری: یک دهم دیه کامل
- ترکخوردگی یا مو برداشتن استخوان گونه: ارش (تعیین توسط قاضی)
لازم به ذکر است که دیه کامل هر سال توسط قوه قضاییه اعلام میشود و مبلغ دیه شکستگی گونه بر اساس دیه کامل همان سال محاسبه میگردد.
درباره شکستگی گونه بیشتر بخوانید.
دیه شکستگی گونه در سال جاری
با توجه به اینکه دیه کامل انسان هر سال تغییر میکند، مبلغ ریالی دیه شکستگی گونه نیز متغیر است. به عنوان مثال اگر دیه کامل در سال جاری X تومان باشد:
- یک پنجم دیه کامل = X ÷ ۵
- یک دهم دیه کامل = X ÷ ۱۰
بنابراین برای محاسبه دقیق مبلغ دیه شکستگی گونه، باید به نرخ دیه همان سال توجه کرد.
دیه شکستگی گونه سمت راست و چپ
در قانون تفاوتی بین استخوان گونه سمت راست یا چپ قائل نشده است و دیه شکستگی گونه در هر دو سمت به یک میزان محاسبه میشود. اما اگر هر دو استخوان گونه شکسته شوند، دیه هر کدام به صورت جداگانه محاسبه و جمع خواهد شد.
نقش پزشکی قانونی در تعیین دیه شکستگی گونه
پزشکی قانونی نقش کلیدی در تعیین میزان دیه شکستگی گونه دارد. پس از وقوع حادثه، مصدوم باید به پزشکی قانونی مراجعه کند تا:
- نوع شکستگی (کامل یا ناقص) مشخص شود
- میزان تغییر شکل ظاهری صورت بررسی گردد
- آثار دائمی یا موقت آسیب ارزیابی شود
نظریه پزشکی قانونی مبنای اصلی تصمیم قاضی برای تعیین دیه یا ارش خواهد بود.
تفاوت دیه و ارش در شکستگی گونه
در برخی موارد، شکستگی استخوان گونه بهگونهای است که دیه مشخصی در قانون برای آن تعیین نشده یا میزان آسیب خفیفتر از حد تعیینشده است. در این شرایط، قاضی با توجه به نظر پزشکی قانونی، مبلغی تحت عنوان ارش تعیین میکند.
ارش مبلغی است که میزان آن از قبل مشخص نشده و با در نظر گرفتن شدت آسیب، سن مصدوم، تأثیر بر زیبایی و عملکرد صورت تعیین میشود.
دیه شکستگی گونه در نزاع و درگیری
در بسیاری از پروندههای نزاع و ضرب و جرح عمدی، شکستگی گونه رخ میدهد. اگر که ضربه عمدی باشد:
- علاوه بر دیه، مرتکب ممکن است به مجازات حبس یا شلاق نیز محکوم شود
- دیه شکستگی گونه بهطور کامل قابل مطالبه است
در صورت غیرعمدی بودن آسیب (مثلاً هل دادن ناخواسته)، فقط دیه یا ارش تعلق میگیرد.
دیه شکستگی در تصادفات رانندگی
در تصادفات رانندگی نیز شکستگی استخوان گونه بسیار شایع است. در این موارد:
- دیه از محل بیمه شخص ثالث پرداخت میشود
- گزارش پلیس و نظریه پزشکی قانونی الزامی است
- میزان دیه طبق قانون مجازات اسلامی تعیین میشود
آیا دیه شکستگی گونه شامل زیبایی صورت هم میشود؟
اگر شکستگی استخوان گونه منجر به تغییر دائمی در ظاهر صورت شود، این موضوع میتواند باعث افزایش میزان دیه یا تعیین ارش جداگانه بابت نقص زیبایی گردد. قاضی با استناد به نظر پزشکی قانونی، ممکن است علاوه بر دیه شکستگی، مبلغی بابت آسیب زیبایی نیز در نظر بگیرد.
مدارک لازم برای مطالبه دیه شکستگی گونه
- گزارش پزشکی قانونی
- گزارش پلیس یا کلانتری
- پرونده بیمارستان یا تصاویر رادیولوژی
- شکایت رسمی در دادسرا
مدت زمان دریافت دیه
مدت زمان دریافت دیه بسته به نوع پرونده، همکاری طرفین و کامل بودن مدارک متفاوت است. معمولاً:
- پروندههای ساده: ۳ تا ۶ ماه
- پروندههای پیچیده یا دارای اعتراض: بیش از ۶ ماه
جمعبندی
دیه شکستگی گونه یکی از مهمترین مباحث حقوقی در زمینه صدمات بدنی است که میزان آن به نوع شکستگی، تغییر شکل ظاهری، نظر پزشکی قانونی و دیه کامل سال بستگی دارد. آگاهی از قوانین مربوط به دیه شکستگی استخوان گونه میتواند به افراد کمک کند تا حقوق خود را بهدرستی مطالبه کرده و از تضییع آن جلوگیری کنند. در صورت مواجهه با چنین پروندههایی، مشورت با وکیل متخصص توصیه میشود.
