علائم شکستگی استخوان گونه چیست؟
شکستگی استخوان گونه یکی از آسیبهای شایع در ناحیه صورت است که معمولاً در اثر ضربه، تصادف، زمین خوردن یا آسیبهای ورزشی ایجاد میشود. استخوان گونه در ساختار میانی صورت قرار دارد و به کاسه چشم، فک و سایر استخوانهای صورت نزدیک است.
به همین دلیل، شکستگی این استخوان میتواند علاوه بر تغییر ظاهر گونه، روی چشم، بینایی، باز و بسته کردن دهان و احساس پوست صورت نیز تأثیر بگذارد.
شناخت علائم شکستگی استخوان گونه اهمیت زیادی دارد. تشخیص و درمان بهموقع میتواند از ایجاد عوارض طولانیمدت جلوگیری کند.
مهمترین علائم شکستگی استخوان گونه
علائم شکستگی گونه به شدت ضربه و محل شکستگی بستگی دارد. بعضی از شکستگیها علائم واضحی دارند، اما گاهی آسیب استخوانی با تورم و کبودی معمولی اشتباه گرفته میشود.
مهمترین علائم عبارتاند از:
۱. تورم و کبودی اطراف گونه
تورم یکی از شایعترین علائم پس از ضربه به صورت است. در شکستگی استخوان گونه، ممکن است تورم در ناحیه گونه، زیر چشم و اطراف پلک ایجاد شود.
کبودی پوست نیز ممکن است طی چند ساعت پس از آسیب ظاهر شود و به مرور افزایش پیدا کند.
۲. درد در ناحیه گونه
احساس درد پس از ضربه به صورت طبیعی است. با این حال، درد شدید یا مداوم در ناحیه گونه میتواند نشانه آسیب جدیتر باشد.
درد ممکن است هنگام لمس گونه، جویدن غذا یا حرکت دادن فک بیشتر شود.
۳. بیحسی گونه و اطراف لب
یکی از علائم مهم شکستگی استخوان گونه، بیحسی یا کاهش حس پوست صورت است.
این مشکل ممکن است در قسمتهایی مانند:
- گونه
- زیر چشم
- کنار بینی
- لب بالایی
احساس شود.
دلیل این حالت میتواند آسیب یا فشار روی عصب زیرچشمی باشد که از نزدیکی استخوان گونه عبور میکند.
۴. فرورفتگی یا تغییر شکل گونه
در برخی شکستگیها، استخوان گونه از موقعیت طبیعی خود جابهجا میشود. در نتیجه ممکن است ظاهر دو طرف صورت با یکدیگر متفاوت شود.
برای مثال، یک طرف گونه ممکن است:
- صافتر از طرف دیگر به نظر برسد.
- فرورفته شود.
- برجستگی طبیعی خود را از دست بدهد.
تغییر شکل گونه پس از ضربه یکی از علائمی است که نیاز به بررسی پزشکی دارد.
۵. تورم و کبودی اطراف چشم
از آنجا که استخوان گونه با ساختارهای اطراف کاسه چشم ارتباط دارد، شکستگی آن میتواند باعث تورم و کبودی اطراف چشم شود.
در برخی افراد، خونمردگی زیر پوست اطراف چشم نیز ایجاد میشود.
۶. دوبینی پس از ضربه
دوبینی بعد از ضربه به صورت میتواند یکی از علائم مهم آسیب استخوانهای اطراف چشم باشد.
اگر پس از ضربه دچار دوبینی شدهاید، بهتر است این علامت را جدی بگیرید. شکستگی گونه ممکن است همراه با شکستگی استخوانهای کاسه چشم نیز ایجاد شود.
۷. مشکل در حرکت چشم
در بعضی موارد، شکستگی استخوانهای اطراف چشم میتواند حرکت طبیعی چشم را تحت تأثیر قرار دهد.
احساس محدودیت در حرکت چشم یا درد هنگام حرکت دادن چشم، بهخصوص پس از ضربه شدید، نیازمند بررسی تخصصی است.
۸. مشکل در باز کردن دهان
استخوان گونه در نزدیکی مفصل فک و قوس گونه قرار دارد. در صورت جابهجایی شکستگی، ممکن است حرکت فک محدود شود.
بنابراین اگر پس از ضربه:
- بهسختی دهان خود را باز میکنید.
- هنگام جویدن درد دارید.
- احساس گیر کردن فک دارید.
ممکن است آسیب استخوانی وجود داشته باشد.
۹. احساس بیحسی یا گزگز صورت
آسیب عصبی میتواند باعث ایجاد احساس گزگز، مورمور شدن یا بیحسی در بخشی از صورت شود.
این علامت ممکن است بلافاصله پس از آسیب ایجاد شود یا مدتی بعد بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
۱۰. خونریزی از بینی
ضربه شدید به صورت میتواند همزمان با شکستگی گونه، باعث آسیب به سایر استخوانهای صورت شود. در نتیجه ممکن است خونریزی بینی نیز مشاهده شود.
البته خونریزی بینی بهتنهایی به معنای شکستگی گونه نیست و باید همراه با سایر علائم بررسی شود.
آیا تورم گونه نشانه شکستگی است؟
تورم گونه بعد از ضربه همیشه به معنای شکستگی نیست. آسیب بافت نرم نیز میتواند باعث تورم، درد و کبودی شود.
با این حال، اگر تورم با علائمی مانند تغییر شکل گونه، بیحسی صورت، دوبینی، محدودیت حرکت چشم یا مشکل در باز کردن دهان همراه باشد، احتمال شکستگی بیشتر میشود.
برای تشخیص دقیق، پزشک ممکن است معاینه فیزیکی و تصویربرداری را توصیه کند.
شکستگی گونه چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص شکستگی استخوان گونه با بررسی علائم و معاینه صورت آغاز میشود. پزشک وضعیت استخوانهای صورت، حرکت چشم، حس پوست و عملکرد فک را بررسی میکند.
در بسیاری از موارد، برای بررسی دقیقتر محل شکستگی و میزان جابهجایی استخوان، انجام سیتی اسکن (CT Scan) مورد نیاز است.
سیتی اسکن میتواند اطلاعات دقیقتری درباره استخوانهای صورت و کاسه چشم ارائه دهد و به پزشک در انتخاب روش درمان کمک کند.
چه زمانی برای شکستگی گونه باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر پس از ضربه به صورت یکی از علائم زیر را دارید، بهتر است در اسرع وقت توسط پزشک متخصص معاینه شوید:
- تغییر شکل یا فرورفتگی گونه
- بیحسی گونه یا لب
- دوبینی
- کاهش یا تغییر بینایی
- مشکل در حرکت چشم
- درد شدید یا مداوم
- مشکل در باز کردن دهان
- تورم شدید اطراف چشم
- خونریزی قابل توجه
- احساس جابهجایی استخوان صورت
در صورت بروز اختلال بینایی، درد شدید چشم، کاهش سطح هوشیاری یا علائم عصبی، مراجعه فوری به مرکز درمانی اهمیت بیشتری دارد.
آیا شکستگی استخوان گونه خودبهخود خوب میشود؟
همه شکستگیهای گونه نیاز به جراحی ندارند. اگر شکستگی خفیف باشد و استخوان جابهجا نشده باشد، پزشک ممکن است درمان غیرجراحی و پیگیری را توصیه کند.
اما در شکستگیهای شدیدتر، جابهجایی استخوان یا وجود مشکلاتی مانند تغییر شکل صورت، دوبینی و محدودیت حرکت فک، ممکن است جراحی شکستگی گونه ضروری باشد.
بنابراین تصمیمگیری درباره روش درمان باید پس از معاینه و بررسی تصاویر پزشکی انجام شود.
درمان شکستگی استخوان گونه چگونه انجام میشود؟
روش درمان به محل شکستگی، شدت آسیب و میزان جابهجایی استخوان بستگی دارد.
در موارد خفیف ممکن است پزشک درمان محافظهکارانه، کنترل درد و پیگیری را توصیه کند.
در شکستگیهای جابهجا شده، ممکن است جراحی برای بازگرداندن استخوان به موقعیت مناسب و ثابت کردن آن انجام شود.
هدف از درمان، بازگرداندن فرم طبیعی صورت و حفظ عملکرد طبیعی چشم و فک است.
آیا شکستگی گونه باعث تغییر شکل صورت میشود؟
بله. اگر شکستگی باعث جابهجایی استخوان گونه شود و بهموقع درمان نشود، ممکن است تغییر شکل صورت ایجاد شود.
فرورفتگی گونه یا ایجاد عدم تقارن بین دو طرف صورت از مشکلات احتمالی شکستگیهای درماننشده است.
به همین دلیل، در صورت مشاهده تغییر شکل صورت پس از ضربه، مراجعه به جراح فک و صورت اهمیت دارد.
تفاوت شکستگی گونه با کبودی ساده چیست؟
کبودی ساده معمولاً با استراحت و گذشت زمان بهتر میشود و تغییر واضحی در موقعیت استخوان ایجاد نمیکند.
در مقابل، شکستگی ممکن است با علائم مشخصتری مانند بیحسی، تغییر شکل گونه، دوبینی، محدودیت حرکت فک یا چشم همراه باشد.
با این حال، تشخیص قطعی فقط بر اساس ظاهر صورت امکانپذیر نیست. در صورت شک به شکستگی، معاینه پزشکی و در صورت نیاز تصویربرداری انجام میشود.
جمعبندی
علائم شکستگی استخوان گونه میتواند شامل درد، تورم، کبودی، بیحسی صورت، تغییر شکل گونه، دوبینی، مشکلات حرکتی چشم و محدودیت باز شدن دهان باشد.
شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است و گاهی شکستگی با یک آسیب ساده بافت نرم اشتباه گرفته میشود.
اگر بعد از ضربه به صورت دچار تغییر شکل گونه، بیحسی، دوبینی یا مشکل در حرکت چشم و فک شدهاید، بهتر است برای تشخیص دقیق به متخصص مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام میتواند به انتخاب درمان مناسب و کاهش احتمال عوارض کمک کند.
سوالات متداول درباره علائم شکستگی استخوان گونه
اولین نشانه شکستگی استخوان گونه چیست؟
درد، تورم و کبودی از علائم شایع هستند. با این حال، تغییر شکل گونه، بیحسی صورت و دوبینی میتوانند نشانههای مهمتری از شکستگی باشند.
آیا شکستگی گونه همیشه با کبودی همراه است؟
خیر. کبودی در بسیاری از موارد ایجاد میشود، اما نبود کبودی بهتنهایی نمیتواند شکستگی را رد کند.
آیا بیحسی گونه نشانه شکستگی است؟
بیحسی گونه، زیر چشم یا لب بالایی پس از ضربه میتواند به دلیل آسیب یا فشار روی عصب ایجاد شود و یکی از علائم احتمالی شکستگی گونه باشد.
برای تشخیص شکستگی گونه چه تصویربرداری انجام میشود؟
پزشک با توجه به شرایط بیمار ممکن است سیتی اسکن را برای بررسی دقیق استخوانهای صورت و میزان جابهجایی شکستگی درخواست کند.
آیا هر شکستگی گونه نیاز به جراحی دارد؟
خیر. نوع درمان به شدت شکستگی، میزان جابهجایی استخوان و وجود مشکلات عملکردی یا تغییر شکل صورت بستگی دارد.
